Układ Sił

Espresso US - Chiny nie ufają Nvidii - Eugeniusz Romer, Tomasz Smolarek

Chińska agencja ds. regulacji sfery cyfrowej wezwała przedstawicieli amerykańskiej Nvidii. Ma to związek z obawami o zagrożenia związane ze sprzedażą w kraju jej procesorów do trenowania sztucznej inteligencji, zwanych także akceleratorami. Chodzi o model H20, który został opracowany specjalnie z myślą o rynku chińskim. Jego moc obliczeniowa została ograniczona tak, żeby spełniał obostrzenia eksportowe nałożone jeszcze przez administrację Joe Bidena.  Donald Trump po dojściu do władzy zaostrzył je jeszcze bardziej, przez co H20 nie mógł być dłużej eksportowany do Chin. Nvidia alarmowała wówczas, że spowoduje to duże straty oraz wyparcie jej z rynku w tym kraju przez rodzimych producentów, choć dysponują oni starszymi technologiami. Teraz administracja amerykańska zapowiedziała wycofanie się z tej decyzji, a Nvidia przygotowuje się do ponownego uruchomienia sprzedaży. Jak ustaliła Agencja Reutera, złożyła już zamówienie u tajwańskiego wytwórcy TSMC na 300 tys. chipów H20 w związku z dużym popytem w Chinach. Chińskie władze obawiają się jednak, że w procesorach instalowane będą systemy zdolne do śledzenia ich lokalizacji i aktywności oraz umożliwiające zdalne wyłączenie. W maju amerykański senator Tom Cotton złożył projekt ustawy nakazującej ich umieszczanie w akceleratorach, których eksport jest ograniczony ze względu na rywalizację technologiczną. Tomasz Smolarek, ekspert w zakresie nowych technologii. 

Espresso US - Wielka Brytania następna do uznania Palestyny - Eugeniusz Romer, Marcin Krzyżanowski

Premier Wielkiej Brytanii ogłosił, że we wrześniu uzna państwo palestyńskie, jeżeli Izrael nie podejmie kroków w kierunku poprawy sytuacji ludności cywilnej Strefy Gazy i nie osiągnie zawieszenia broni z Hamasem. Domaga się także odstąpienia od aneksji ziem na Zachodnim Brzegu oraz zaangażowania Tel Awiwu na rzecz procesu pokojowego ukierunkowanego na rozwiązanie dwupaństwowe. Niedawno prezydent Francji ogłosił, że uzna Palestynę za niepodległe państwo podczas wrześniowej sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ. 

Espresso US - Trump skraca czas dany Putinowi - Eugeniusz Romer, Michał Patryk Sadłowski

Donald Trump skrócił termin, do którego Rosja ma dokonać znaczącego postępu w kierunku zakończenia wojny na Ukrainie. Amerykański prezydent oczekuje, że stanie się to najpóźniej w ciągu 10-12 dni. W połowie lipca dał Moskwie 50 dni i zagroził sankcjami oraz cłami, jeżeli nie zobaczy działań na rzecz pokoju. Trump powiedział, że nie dostrzegł żadnego postępu w tej sprawie i że Putin wciąż posyła rakiety w kierunku Ukrainy, zabijając niewinnych ludzi. Kreml nie odpowiedział niezwłocznie na słowa prezydenta USA. Bliski współpracownik Władimira Putina, Dmitrij Miedwiediew, napisał z kolei w mediach społecznościowych, że „gra w ultimata”, którą prowadzi Trump, może doprowadzić do wojny z udziałem Stanów Zjednoczonych. łumaczy Michał Sadłowski, dyrektor Centrum Badań nad Państwowością Rosyjską. 

Espresso US - Trump zawarł „deal” handlowy z Brukselą - Eugeniusz Romer, Rafał Michalski

Unia Europejska i Stany Zjednoczone osiągnęły porozumienie w sprawach handlowych. Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen i prezydent USA Donald Trump ogłosili warunki umowy. Amerykański eksport do Unii Europejskiej ma nie podlegać cłom. Firmy z bloku mają zainwestować w Stanach Zjednoczonych 600 mld euro do końca kadencji Trumpa. Państwa członkowskie mają też dokonać zakupu surowców, paliw i procesorów z USA o wartości 750 mld dolarów oraz nabywać amerykańskie uzbrojenie.Donald Trump powiedział, że najwięcej na dostępie do europejskiego rynku mogą zarobić producenci samochodów i żywności. Stawka celna na towary z Unii Europejskiej eksportowane do Stanów Zjednoczonych wyniesie 15 proc. Będą jednak pewne wyjątki – wyroby przemysłu lotniczego oraz niektóre półprzewodnikowego, chemicznego, farmaceutycznego i sektora rolniczego nie będą podlegały cłom. Von der Leyen powiedziała, że będzie zabiegać o to, by na tej liście znalazło się więcej produktów. Stawka dla wina i mocnych alkoholi nie została jeszcze ustalona. Aluminium i stal będą objęte 50-proc. cłem. Stany Zjednoczone prowadzą jeszcze 232 śledztwa handlowe, których wynik ma zadecydować o wysokości stawek celnych dla wybranych dóbr. łumaczy Rafał Michalski, amerykanista i współpracownik Układu Sił. 

Espresso US - Francja uzna państwo palestyńskie - Eugeniusz Romer, Kacper Kita

Prezydent Francji Emmanuel Macron zapowiedział uznanie państwa palestyńskiego. Ma to nastąpić we wrześniu podczas Zgromadzenia Generalnego ONZ. Macron napisał w tej sprawie list do Mahmuda Abbasa, prezydenta Państwa Palestyna, funkcjonującego niegdyś pod nazwą Autonomia Palestyńska. Według francuskiego prezydenta jest to droga do trwałego i sprawiedliwego pokoju w regionie. Jeżeli zapowiedź dojdzie do skutku, Francja będzie pierwszą z potęg zachodnich, uznającą Palestynę za niepodległe państwo. Tłumaczy Kacper Kita, ekspert ds. polityki francuskiej.

Espresso US - Xi Jinping krytykuje Unię Europejską na szczycie w Pekinie - Eugeniusz Romer, Marek Stefan

Chiński przywódca Xi Jinping ostrzegł Unię Europejską, by właściwie reagowała na różnice i tarcia w relacjach z Pekinem. Słowa padły podczas szczytu odbywającego się w stolicy Państwa Środka dla uczczenia 50 lat wzajemnych stosunków. Przewodniczący Komunistycznej Partii Chin skrytykował politykę handlową bloku wobec jego kraju. Xi Jinping powiedział, że budowanie konkurencyjności nie może być oparte na wznoszeniu murów i fortec, a tzw. decoupling, czyli odcinanie się od partnerów zagranicznych, poskutkuje izolacją. Wyraził nadzieję, że Unia Europejska nie pójdzie tą drogą i pozostanie otwarta na chińskie towary oraz inwestycje. Xi powiedział także, że liczy, że Bruksela dokona właściwych wyborów strategicznych. Prawdopodobnie odnosi się to do zaostrzającej się rywalizacji Pekinu z Waszyngtonem. Komisja Europejska jest w trakcie negocjacji ze Stanami Zjednoczonymi ws. umowy handlowej i stawek celnych. Przewodnicząca europejskiej egzekutywy Ursula von der Leyen w rozmowie z Xi Jinpingiem zwróciła uwagę na unijny deficyt we wzajemnym handlu sięgający prawie 306 mld euro. Chiński przywódca stwierdził, że wzrosły obroty handlowe, stąd wzrost deficytu.Tłumaczy dr Marek Stefan, zastępca redaktora naczelnego Układu Sił.

Espresso US - Zełenski uderza w organy antykorupcyjne - Eugeniusz Romer, Marek Budzisz

Tysiące ludzi wyszły na ulice Kijowa, by protestować przeciwko działaniom prezydenta Wołodymyra Zełenskiego. To pierwsze uderzające w niego protesty od czasu wybuchu wojny. Parlament Ukrainy przyjął ustawę zmniejszającą autonomię dwóch agencji odpowiedzialnych za walkę z korupcją. Chodzi o Narodowe Biuro Antykorupcyjne Ukrainy, NABU oraz Specjalną Prokuraturę Antykorupcyjną. Większą kontrolę będzie miał nad nimi prokurator generalny, wskazywany przez prezydenta. Wcześniej służby ukraińskie weszły do siedziby NABU i dokonały przeszukania z powodu podejrzeń o związki z Rosją. Prezydent Wołodymyr Zełenski podpisał ustawę. Stwierdził, że organy zwalczające korupcję będą funkcjonować, ale muszą zostać oczyszczone z rosyjskich wpływów. Tłumaczy Marek Budzisz, ekspert ds. Rosji i postsowieckiego Wschodu.

Espresso US - Niemcy i USA wyślą Patrioty na Ukrainę - Eugeniusz Romer, Jacek Tarociński

Waszyngton i Berlin przekażą Ukrainie 5 systemów obrony powietrznej Patriot. Informację podał minister obrony Niemiec Boris Pistorius podczas 29. spotkania Ukraine Defense Contact Group, czyli grupy prawie 60 państw, które wspierają militarnie Kijów. Premier Norwegii zadeklarował, że jego kraj dołoży się do sfinansowania systemów dla Ukrainy. Przekazanie Patriotów 11 lipca zapowiedział prezydent USA Donald Trump. Mówił zarówno o wysłaniu amerykańskiej broni, za którą zapłacą pozostali członkowie NATO, jak i o darowaniu systemów przez inne państwa. Trump 16 lipca powiedział, że dostawy Patriotów na Ukrainę już się zaczęły, ale Pistorius stwierdził, że nie ma wiedzy na ten temat. Rząd Szwajcarii przekazał, że amerykański departament obrony poinformował go opóźnieniu jego zamówienia na Patrioty w związku z pomocą Ukrainie. Szwajcarzy zgodnie z umową mają otrzymać systemy w latach 2027-2028. Tłumaczy Jacek Tarociński z Ośrodka Studiów Wschodnich.

Espresso US - Rosyjskie macki w Japonii - Eugeniusz Romer, Paweł Behrendt

Koalicja rządząca Japonią straciła większość w izbie wyższej parlamentu w wyniku wyborów uzupełniających. Oznacza to znaczne osłabienie pozycji premiera Shigeru Ishiby, lidera Partii Liberalno-Demokratycznej. Ugrupowanie zdobyło wprawdzie najwięcej, czyli prawie 22 proc. głosów, ale odnotowało spadek o prawie 13 punktów procentowych w stosunku do poprzednich wyborów. W zeszłym roku wyborach parlamentarnych partia uzyskała najgorszy wynik od 15 lat. Premier Ishiba oznajmił, że przyjmuje surowy wynik. Jednocześnie przekazał, że nie zamierza składać dymisji. Powiedział, że obecnie Japonia jest w krytycznym momencie negocjacji ws. ceł ze Stanami Zjednoczonymi i nie powinna ich przerywać. Zaskoczeniem zwiastującym zmiany na japońskiej scenie politycznej był dobry wynik antysystemowej partii Sanseito, która zdobyła popularność w mediach społecznościowych głosząc hasła stylizowane na retorykę wyborczą Donalda Trumpa.Partia rozpoczęła działalność w czasie pandemii koronawirusa, występując przeciwko szczepieniom i mówiąc o globalnym spisku. Ostatnio przyjęła także retorykę antyimigrancką. Tłumaczy Paweł Behrendt, ekspert ds. Dalekiego Wschodu.

Espresso US - Konflikt na południu Syrii wstrzymany - Eugeniusz Romer, Marcin Krzyżanowski

Izrael zgodził się na wejście sił syryjskich na 48 godzin w celu przywrócenia porządku po starciach w okolice Suwajdy w południowej Syrii. To tereny zamieszkałe przez mniejszość religijną Druzów, żyjącą także w Libanie i Izraelu. W środę doszło do rozejmu. Wojska rządowe Syrii wycofały się z regionu. Wcześniej władze w Damaszku wysłały żołnierzy do Suwajdy, których zadaniem było stłumienie walk pomiędzy Druzami a Beduinami, najsilniejszych wewnętrznych starć od czasu obalenia Baszszara al-Asada w zeszłym roku. Region graniczny z Izraelem. Tel Awiw, mówiąc o konieczności ochrony Druzów, odpowiedział atakiem na siły syryjskie oraz nalotami na Damaszek, w ramach których zbombardował ministerstwo obrony i cele w pobliżu pałacu prezydenckiego. Izrael twierdzi, że nowe władze syryjskie to słabo zamaskowani islamiści. Prezydent Syrii Ahmed al-Szara oskarża z kolei Tel Awiw o próbę podzielenia Syrii i zapowiada ochronę mniejszości druzyjskiej. Tłumaczy Marcin Krzyżanowski, ekspert ds. Bliskiego Wschodu i współpracownik Układu Sił.