Układ Sił

Espresso US - Australia zbuduję flotę „Rekinów Cienia” - Eugeniusz Romer, Leszek Bukowski

Australia zbuduje flotę bezzałogowych, autonomicznych okrętów podwodnych we współpracy z amerykańską firmą Anduril, zajmującą się produkcją broni opartej na sztucznej inteligencji. Minister obrony Richard Marles powiedział, że tzw. flota Rekinów Cienia uzupełni dotychczasowe zdolności australijskiej marynarki wojennej.Według ministra ds. przemysłu obronnego Pata Conroya zapewni ona zdolności rozpoznania i uderzania na „ekstremalnie” dużych dystansach od wybrzeży kontynentu. Jednostki będą mogły być przenoszone i rozlokowywane na morzach przez samoloty. Firma Anduril informuje, że Australia od lat zmaga się z zagrożeniem w postaci chińskiej marynarki wojennej u swoich wybrzeży. Rekiny Cienia pomogą uporać się z nim, zapewniając ochronę oraz świadomość sytuacyjną. Australia osobno planuje uruchomić produkcję okrętów podwodnych o napędzie nuklearnym we współpracy ze Stanami Zjednoczonymi i Wielką Brytanią w ramach programu AUKUS. Obecna administracja USA prowadzi jednak przegląd tego programu i istnieje obawa, że zostanie on zamknięty. Prace przygotowawcze na nad Rekinami Cienia trwały od trzech lat, a Anduril posiada już zakład na terenie Australii. Produkcja jednostek będzie odbywać się w kraju i Canberra jest otwarta na możliwość sprzedaży ich sojusznikom. Pierwsze bezzagłowe okręty mają być oddane do użytku już w styczniu przyszłego roku. Koszt kontraktu to 1,1 mld dolarów amerykańskich. Tłumaczy dr Leszek Bukowski, ekspert ds. nowych technologii i redaktor Układu Sił.

Espresso US - Przestrzeń powietrzna Polski naruszona - Eugeniusz Romer, gen. Tomasz Piotrowski

W nocy z wtorku na środę rosyjskie drony wleciały w przestrzeń powietrzną Polski. Premier Donald Tusk poinformował, że odnotowano 19 jej naruszeń, choć nie jest to liczba ostateczna. Pierwsze miało miejsce o godzinie 23:30, ostatnie około 6:30. Tusk zaznaczył, że drony nadleciały nie tylko z Ukrainy, w wyniku błędów czy prowokacji na małą skalę, jak działo się to w poprzednich przypadkach, ale także z Białorusi. Komentuje gen. Tomasz Piotrowski, były dowódca operacyjny Rodzajów Sił Zbrojnych.

Espresso US - Trump gotów przejść do „drugiej fazy” nacisku na Rosję - Eugeniusz Romer, Marek Budzisz

Prezydent Stanów Zjednoczonych Donald Trump powiedział w rozmowie z reporterami, że jest gotów przejść do drugiej fazy presji na Rosję w związku z wojną na Ukrainie. Było to nawiązanie do jego wypowiedzi z konferencji w Gabinecie Owalnym, w której uczestniczył także prezydent Polski Karol Nawrocki. Trump wówczas przekonywał, że podjął już działania wymierzone w Moskwę, polegające na obłożeniu cłami największego odbiorcy jej ropy, czyli Indii. Powiedział wtedy także, że nie jest to nawet faza druga, a tym bardziej trzecia. Prezydent nie zdradził jednak szczegółów kolejnych kroków. Natomiast sekretarz skarbu Scott Bessent przekazał, że mogłyby one polegać na dalszym nakładaniu ceł wtórnych na kraje, które kupują rosyjski surowiec. Trump zapowiedział natomiast, że w tym tygodniu do Waszyngtonu przybędą indywidualnie poszczególni europejscy przywódcy, by rozmawiać o zakończeniu wojny na Ukrainie. Poinformował, że wkrótce zamierza też porozmawiać z Władimirem Putinem.Tymczasem Kijów informuje, że Rosja przeprowadziły największy do tej pory atak powietrzny na Ukrainę. Użyła ponad 800 dronów oraz 13 rakiet. Skierowany został na miasta takie jak Krzywy Róg, Zaporoże czy Odessa, ale także na stolię. Premier Ukrainy Julia Swyrydenko przekazała, że po raz pierwszy zaatakowany został główny budynek ukraińskiego rządu. Jednocześnie ukraińskie siły zbrojne informują, że w obwodzie briańskim uderzyły we fragment rurociągu Przyjaźń, którym Rosja eksportuje ropę do Europy. Tłumaczy Marek Budzisz, ekspert ds. Rosji i postsowieckiego Wschodu.

Espresso US - Macron deklaruje, Putin straszy, Trump odwleka - Eugeniusz Romer, Marek Stefan

26 państw tzw. koalicji chętnych zgodziło się udzielić Ukrainie gwarancji bezpieczeństwa – przekazał prezydent Francji Emmanuel Macron. Miałyby one wejść w życie od razu po zakończeniu wojny. Dodał, że obejmują one wysłanie wojsk, choć później doprecyzował, że nie wszystkie kraje zadeklarowały taką gotowość. Słowa padły po szczycie koalicji, do której zalicza się 35 państw. Francja i Wielka Brytania wcześniej sygnalizowały, że są skłonne wysłać kontyngent na Ukrainę. Niemcy rozważają taką możliwość. Polska i Włochy jasno zadeklarowały, że tego nie zrobią. Prezydent Rosji Władimir Putin przekazał z kolei, że zachodnie siły na Ukrainie będą uzasadnionym celem ataku. Powiedział także, że nie widzi sensu w ich rozmieszczaniu, jeżeli dojdzie do trwałego pokoju. Tłumaczy dr Marek Stefan, zastępca redaktora naczelnego Układu Sił.

Espresso US - Wojskowa parada symboli – co sygnalizuje Pekin? - Eugeniusz Romer, Krzysztof Karwowski

Przez Pekin przemaszerowała parada wojskowa z okazji Dnia Zwycięstwa – 80. rocznicy kapitulacji Japonii w II wojnie światowej. Przywódca Komunistycznej Partii Chin Xi Jinping mówił, że rodzaj ludzki stoi przed wyborem pomiędzy wojną a pokojem, dialogiem a konfrontacją, rozwiązaniami typu win-win bądź grą o sumie zerowej. Jednocześnie uroczystość stała się dla Pekinu okazją do zaprezentowania najnowocześniejszego arsenału broni, w tym całej triady nuklearnej. Przez plac Tiananmen przejechały między innymi pociski międzykontynentalne z głowicami nuklearnymi o zasięgu 20 tys. km, pociski hipersoniczne, drony podwodne, torpedy i laserowe systemy obrony powietrznej. Analitycy zwracają uwagę, że dobór broni nie był przypadkowy – miał za zadanie zademonstrować zdolności do walki na Pacyfiku oraz sięgnięcia terytorium USA, zwrócić uwagę potencjalnych klientów chińskiej zbrojeniówki i dać okazję zaprezentowania się jako gwarant pokoju wobec mniejszych państw w obliczu niejasnej postawy Stanów Zjednoczonych. Jednocześnie Chińska Armia Ludowo-Wyzwoleńcza przeszła czystkę – w ciągu ostatnich dwóch lat usunięto z niej kilkunastu generałów, niegdyś bliskich Xi Jinpingowi. Oficjalnym powodem były zarzuty o korupcję. Tłumaczy Krzysztof Karwowski, ekspert ds. Chin i współpracownik Układu Sił.

Espresso US - Waszyngton zniesie cła? Trump mówi o „końcu USA” - Eugeniusz Romer, Rafał Michalski

Jeżeli Sąd Najwyższy zablokuje cła Donalda Trumpa, będzie to koniec Stanów Zjednoczonych – powiedział Peter Navarro, doradca amerykańskiego prezydenta, odpowiedzialny za jego politykę celną. W piątek federalny sąd apelacyjny podtrzymał orzeczenie, że Trump nielegalnie decydował o wysokości stawek celnych w ramach Ustawy o nadzwyczajnych międzynarodowych uprawieniach gospodarczych. Na jej podstawie Trump nakładał cła podstawowe na partnerów handlowych. W przypadku ceł sektorowych, dotyczących na przykład stali i aluminium odwoływał się do innych aktów prawnych. Prezydent także stwierdził, że utrzymanie tej decyzji będzie oznaczało koniec USA i zapowiedział apelację do Sądu Najwyższego. Navarro z kolei nazwał sędziów, którzy orzekli przeciwko Trumpowi „politykami w togach”. Ocenił, że zarówno problem fentanylu, jak i nadmiernego deficytu w handlu zagranicznym uzasadniały sięgnięcie po nadzwyczajne uprawnienia.Sąd podtrzymał cła wprowadzone przez Trumpa do 14 października, by dać jego administracji czas na apelację. Nowe stawki stały się znaczącym źródłem dochodu dla rządu Stanów Zjednoczonych. Tylko w sierpniu przyniosły 31 mld dolarów dodatkowych wpływów. Według wyliczeń organizacji Komisja na rzecz Odpowiedzialnego Budżetu Federalnego, jeżeli Sąd Najwyższy utrzyma wyrok, pozbawi skarb państwa dwóch bilionów dolarów do roku 2034. Tłumaczy Rafał Michalski, amerykanista i współpracownik Układu Sił.

Espresso US - Szczyt w Tiencin – Chiny chcą nowego porządku - Eugeniusz Romer, Łukasz Kobierski

Przywódca Chin Xi Jinping wezwał państwa Szanghajskiej Organizacji Współpracy do wykorzystania wspólnej skali ich gospodarek jako dźwigni. Ocenił, że powinny one budować uporządkowaną wielobiegunowość, dążyć do niewykluczającej globalizacji oraz promować oparty na sprawiedliwości i równości system światowego zarządzania. Wezwał do sprzeciwiania się zimnowojennej mentalności konfrontacji bloków, co było wyraźnym nawiązaniem do obecnej polityki Stanów Zjednoczonych. Xi Jinping stwierdził także, że Szanghajska Organizacja Współpracy ustanowiła nowy model relacji międzynarodowych. Chiński przywódca zapowiedział, że Pekin przekaże jej członkom 280 mln dolarów bezzwrotnej pomocy. Na szczycie obecni byli m.in. prezydent Rosji Władimir Putin oraz premier Indii Narendra Modi, który powiedział, że Nowe Delhi i Pekin to nie rywale, a partnerzy. Jego wizyta w Chinach była pierwszą od 7 lat. Modi i Xi Jinping rozmawiali na temat poprawienia relacji gospodarczych. Strona chińska zapowiedziała m.in. zniesienie ograniczeń na eksport minerałów ziem rzadkich. Relacje pomiędzy tymi państwami były chłodne m.in. ze względu na spór graniczny. W 2020 roku zaowocował on starciami, w których zginęli żołnierze obu stron. Stosunki uległy jednak ostatnio polepszeniu po tym, jak Donald Trump nałożył wysokie cła na Indie ze względu na kupowanie przez nie rosyjskiej ropy i uzbrojenia. Pekinowi zależy na zbliżeniu z Indiami ze względu na rywalizację z Waszyngtonem. Chiny wydały w zeszłym roku 21 mld dolarów na ćwiczenia wojskowe w Cieśninie Tajwańskiej, morzach Południowochińskim i Wschodniochińskim oraz na zachodnim Pacyfiku. Tak wynika z szacunków Tajwanu, opartych na śledzeniu samolotów i okrętów oraz cenach paliw i innych dóbr. Oznacza to 40-procentowy wzrost w stosunku do roku 2023 i stanowi 9 proc. całego budżetu obronnego Chin. Do wyliczeń dotarła Agencja Reutera.Tłumaczy Łukasz Kobierski, prezes Instytutu Nowej Europy.

Espresso US - Bezcenne dane treningowe – „karta” w rękach Ukrainy - Eugeniusz Romer, Leszek Bukowski

Ukraina zamierza wykorzystać zbiór danych cyfrowych, zebranych w trakcie działań wojennych jako kartę przetargową w negocjacjach z sojusznikami i partnerami – przekazał jej minister cyfryzacji Mychajło Fedorow. Są to m.in. nagrania z pola walki, pozyskane głównie dzięki dronom. Fedorow prawdopodobnie celowo użył słowa „karta” w nawiązaniu do słów prezydenta Stanów Zjednoczonych Donalda Trumpa, który stwierdził kilka miesięcy temu, że Ukraina nie ma już kart. Dane te mogą być wykorzystane do trenowania broni opartej na sztucznej inteligencji. Fedorow ocenił, że są one bezcenne i stwierdził, że Kijów postępuje z nimi bardzo ostrożnie. Przekazał też, że Ukraina zaprasza firmy zbrojeniowe do prowadzenia testów i że otrzymała już około tysiąca zgłoszeń, a 50 produktów zmierza do kraju. Według Fedorowa, ukraińskie siły zbrojne wykorzystują sztuczną inteligencję m.in. do pilotowania dronów. Umożliwia to szybkie namierzenie celu poprzez analizę zdjęć satelitarnych, która zajęłaby człowiekowi wiele godzin. Minister cyfryzacji twierdzi, że Ukraina pracuje nad technologią w pełni autonomicznych rojów dronów. Kijów wykorzystuje też technologię amerykańskiej firmy Palantir w celu analizowania wzorców rosyjskich nalotów bądź do śledzenia prowadzonych przez Moskwę operacji dezinformacyjnych. Pomaga ona w wybieraniu lokalizacji dla podziemnych szkół oraz miejsc, które należy rozminować w pierwszej kolejności.Tłumaczy dr Leszek Bukowski, redaktor Układu Sił.

Espresso US - Kolejny francuski rząd bliski upadku - Eugeniusz Romer, Kacper Kita

Francuski rząd chyli się ku upadkowi. Partie opozycyjne – w tym Socjaliści i Zjednoczenie Narodowe – zapowiadają głosowanie przeciwko wotum zaufania dla François’a Bayrou. Premier wyznaczył jego termin na 8 września. Bayrou, przemawiając przed parlamentem, stwierdził, że deputowani muszą wybrać pomiędzy odpowiedzialnością a chaosem. Premier spotkał się z krytyką po tym, jak zaprezentował projekt budżetu na przyszły rok. Dzięki niemu Francja ma zaoszczędzić prawie 44 mld euro i zmniejszyć deficyt budżetowy do poziomu 4,6 proc. PKB. Zakłada on jednak ograniczenie wydatków socjalnych i likwidację dwóch dni wolnych od pracy. Jeżeli rząd Bayrou upadnie, prezydent Emmanuel Macron będzie musiał rozwiązać parlament i rozpisać nowe wybory lub wyznaczyć innego premiera. Problem w tym, że oba rozwiązania zostały już przez Macrona wykorzystane w obecnej jego kadencji i żadne z nich nie pomogło ustabilizować sytuacji politycznej we Francji.Tłumaczy Kacper Kita, redaktor portalu Nowy Ład. 

Espresso US - Xi Jinping, Modi i Putin wkrótce się spotkają - Eugeniusz Romer, Marek Stefan

Władze w Pekinie zamierzają wykorzystać nadchodzący szczyt Szanghajskiej Organizacji Współpracy, który odbędzie się na przełomie sierpnia i września w Tiencin do pokazania solidarności krajów Globalnego Południa. Szczególnie istotna będzie obecność Narendry Modiego, premiera Indii, który odwiedzi Chiny pierwszy raz od siedmiu lat – piszą analitycy cytowani przez Agencję Reutera.Spodziewają się, że przywódcy Indii i Chin ogłoszą wspólny komunikat ws. dalszego złagodzenia sporu terytorialnego pomiędzy nimi. Dla obu krajów zademonstrowanie ocieplenia relacji jest istotne ze względu na konflikt z Waszyngtonem. 27 sierpnia w życie wchodzą 50-procentowe stawki celne na indyjskie towary wysyłane do Stanów Zjednoczonych. Prezydent Donald Trump wprowadził je argumentując, że Indie kupują w dużych ilościach surowce naturalne i broń z Rosji. Chiny toczą z Waszyngtonem rozmowy na temat umowy handlowej. Jeżeli nie uda się wypracować porozumienia, stawki celne na eksport z Państwa Środka mogą wzrosnąć do 145 proc. Pekin twierdzi, że tegoroczny szczyt będzie największym od 2001 roku, czyli od kiedy powstała Szanghajska Organizacja Współpracy. Według chińskiego komunikatu, jest ona „ważną siłą w budowaniu relacji międzynarodowych nowego typu”. Na szczycie obecny będzie także prezydent Rosji Władimir Putin. Tłumaczy dr Marek Stefan, zastępca redaktora naczelnego Układu Sił.