Episodes

May 2, 2024
May 2, 2024
3 min
Tysiące Gruzinów protestują przeciwko ustawie o przejrzystości wpływów zagranicznych, zwanej „ustawą rosyjską”. W jej myśl osoby prawne i podmioty medialne, które są finansowane w więcej niż 20 proc. z zagranicznych źródeł trafiłyby do specjalnego rejestru.
Policja użyła siły oraz gazu łzawiącego wobec protestujących. Rządząca Gruzją partia Gruzińskie Marzenie próbowała wprowadzić ustawę w zeszłym roku, jednak wycofała się w obliczu protestów.
To, co się dzieje w Gruzji, moim zdaniem jest już zapowiedzią strategii reorientowania się, swoistego hedgingu. Państwo buduję sobie nowe relacje z tymi, którzy jego zdaniem będą mieli w przyszłości więcej do powiedzenia.
W przypadku państw małych te nowe relacje będą oznaczały nie tylko nieprowadzenie polityki wrogiej, ale też próbę szukania rozwiązań w zakresie polityki wewnętrznej zbliżonych do tego nowego modelu.
Jeżeli zwyciężają autorytarna Rosja i Chiny, to rozsądne jest dla państwa takich rozmiarów i o takim położeniu jak Gruzja przyjęcie autorytarnych rozwiązań w polityce wewnętrznej
- mówi Marek Budzisz, ekspert do ds. Rosji i postsowieckiego wschodu.

May 1, 2024
May 1, 2024
3 min
Pakistan prowadzi akcję deportacji obywateli Afganistanu, którzy nielegalnie przebywają na jego terytorium. To co najmniej milion ludzi, z których wielu urodziło się już w tym kraju. Nie mogą oni legalnie pracować ani korzystać z usług publicznych.
Deportacje to pochodna szerszego konfliktu pomiędzy Islamabadem a Kabulem. Afganistan kwestionuje granicę pomiędzy dwoma państwami jako sztucznie wyznaczoną pod koniec XIX wieku przez brytyjskich kolonizatorów.
Pasztunowie żyli i żyją po obu stronach tej granicy i prowadzą swoje aktywności w Pakistanie, które mają na celu zdobycie większej autonomii, lepszego statusu społecznego i odtworzenie w perspektywie, choć o tym się nie mów, Wielkiego Afganistanu. To są kwestie, które są dla Islamabadu bardzo istotne
- komentuje dr Jakub Gajda z Fundacji im. Kazimierza Pułaskiego.

Apr 29, 2024
Apr 29, 2024
3 min
Władze Izraela obawiają się, że Międzynarodowy Trybunał Karny w Hadze wyda nakaz aresztowania wysokich urzędników tego państwa, na czele z premierem Benjaminem Netanjahu. Szef rządu napisał w mediach społecznościowych, że nie zaakceptuje próby odebrania Izraelowi „niezbywalnego prawa do samoobrony”.
Moim zdaniem obecne informacje o możliwym wydaniem nakazu aresztowania premiera Netanjahu, jakkolwiek mają pewne poważne podstawy, są na razie tylko polityczną zagrywką premiera Netanjahu. Są ku temu rzeczywiste powody, natomiast na razie jest za wcześnie, by o tym przesądzać. Przede wszystkim warto pamiętać, że pogłoski dotyczące ewentualnego nakazu aresztowania wyszły ze strony izraelskiej. Natomiast nie da się wykluczyć, że w przyszłości faktycznie dojdzie do wydania takiego nakazu
- komentuje Marcin Krzyżanowski z Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Apr 27, 2024
Apr 27, 2024
3 min
Pół miliona osób obejrzało nagrania, na których ubiegający się o kolejną kadencję premier Indii Narendra Modi jest krytykowany przez gwiazdy Bollywood. Filmy zostały wygenerowane przez sztuczną inteligencję z wykorzystaniem technologii deepfake.
Technologia deepfake ze wszystkich technik uczenia maszynowego ma największy potencjał zrobienia czegoś złego. Postęp jest bardzo szybki błyskawiczny, a potencjał nadużyć i zastosowań, które będą krzywdziły ludzi które będą oszukiwały ludzi jest gigantyczny
- mówi Leszek Bukowski, specjalista w dziedzinie sztucznej inteligencji.

Apr 25, 2024
Apr 25, 2024
3 min
Rosyjski statek Angara, transportujący amunicję z Korei Północnej do Rosji miał dokować u chińskiego wybrzeża. Ustalił to brytyjski instytut RUSI na podstawie danych satelitarnych, a nagłośniła Agencja Reutera.
Potwierdza się to, co mówiono już wcześniej, to znaczy, że Chiny dają ciche przyzwolenie na wsparcie dla Rosji. Korea Północna jest dobrym narzędziem do takiego wsparcia, ponieważ i tak przez większość państw Zachodu jest objęta sankcjami. Sprzyja to kontynuowaniu działań wojennych na Ukrainie aż do oczekiwanego momentu, w którym Rosja będzie miała lepsze karty w potencjalnych przyszłych rozmowach pokojowych
- komentuje Łukasz Kobierski, prezes Instytutu Nowej Europy.

Apr 24, 2024
Apr 24, 2024
2 min
Powódź o nienotowanej od dekad skali nawiedziła rosyjski Obwód kurgański, który graniczy z Kazachstanem. Państwowa Korporacja Energii Jądrowej Rosatom, która wydobywa na jego terenie radioaktywny uran, twierdzi, że kopalnie nie zostały zalane. Inaczej uważają mieszkańcy, ekolodzy oraz portal śledczy Agentsvo.
Część mieszkańców, która nagrała filmiki prezentujące zalane terytoria oraz lokalni działacze ekologiczni twierdzą, że jest to zagrożenie, że te tereny są zalane i prawdopodobnie doszło do wypłukania soli uranowych do rzeki Tobol. To jest jedno z głównych źródeł wody pitnej w regionie.
Jeden z cytowanych przez rosyjskie media niezależne działaczy ekologicznych, Andriej Ożarowski, nie oceniał konkretnie skali tego zjawiska, bo nie da się tego na razie zbadać, ale mówił, że może dojść do wzrostu zachorowań na choroby onkologiczne
- mówi Kacper Wańczyk z Centrum Badań nad Państwowością Rosyjską.

Apr 23, 2024
Apr 23, 2024
3 min
46 tys. samolotów odnotowało zakłócenia nawigacji satelitarnej w okolicy Bałtyku od sierpnia zeszłego roku do marca tego roku – pisze brytyjski The Sun. Dotyczy to także tras komercyjnych – podczas prawie 4 tys. lotów linii Ryanair i Wizzair pojawiły się problemy z systemem GPS.
Od wielu miesięcy eksperci przekonują, że za zakłóceniami stoi Rosja, która posiada zdolności ich generowania z Obwodu Królewieckiego. Poza Bałtykiem, centra zakłóceń zlokalizowano także na Morzu Czarnym i wschodnim Morzu Śródziemnym.
Dlaczego Rosjanie to robią? Bo mogą. To jest element wojny hybrydowej. Rosjanie przede wszystkim testują swoje zdolności do zabezpieczania Obwodu Królewieckiego. Jeżeli zagłuszany sygnał GPS, to chodzi o możliwość operowania na tym obszarze, naprowadzania pocisków, rakiet, działania lotnictwa. Rosjanie dają też do zrozumienia, że wprawdzie po rozszerzeniu NATO teoretycznie Bałtyk jest wewnętrznym morzem sojuszu, ale oni mają środki, by utrudnić nam życie
- tłumaczy prof. Daniel Boćkowski, ekspert ds. bezpieczeństwa z Uniwersytetu w Białymstoku.

Apr 22, 2024
Apr 22, 2024
3 min
Liczba zgonów z powodu wysokiej temperatury wzrosła w Europie o 30 proc. w ciągu ostatnich 20 lat – tak wynika z raportu opublikowanego przez europejską agencję Copernicus oraz Światową Organizację Meteorologiczną. Europa jest kontynentem, na którym globalne ocieplenie postępuje najszybciej.
Europa faktycznie ogrzewa się mniej więcej dwa razy szybciej niż globalna średnia. Obszary położone na wyższych szerokościach geograficznych ogrzewają się szybciej. Nasz kontynent ma też pewne zasoby pokrywy lodowej, która odbija światło słoneczne. Jeżeli ta pokrywa roztapia się coraz intensywniej, to mniej światła odbija się, a tym samym więcej energii wchłaniają woda i ziemia
- mówi Daniel Czyżewski, zastępca redaktora naczelnego portalu Energetyka24.com.

Apr 19, 2024
Apr 19, 2024
3 min
W Iranie nad miastem Isfahan doszło do wybuchów. Według irańskich mediów systemy obrony powietrznej zestrzeliły trzy drony bojowe.
Źródła Agencji Reutera informują, że był to nalot przeprowadzony przez Izrael. Z kolei w rozmowie z agencją przedstawiciel Teheranu stwierdził, że za atak odpowiadają dywersanci, którzy działali z terenu Iranu i nie potwierdzono jego zagranicznych źródeł.
Atak w mojej ocenie miał charakter demonstracyjny. Iran już komunikuje, że nic się nie stało. Z drugiej strony Izrael będzie miał dalej kłopoty z Hamasem, który będzie przez Iran wspierany. Wojna się nie zakończyła, zakładnicy nie zostali uwolnieni, a najbardziej cierpią cywile
- komentuje generał Leon Komornicki.

Apr 12, 2024
Apr 12, 2024
3 min
Amerykańskie gwarancje bezpieczeństwa dla partnerów na Pacyfiku są murowane – powiedział prezydent Stanów Zjednoczonych Joe Biden podczas wizyty prezydenta Filipin i premiera Japonii w Waszyngtonie.
Filipiny czują się zagrożone przez aktywność Pekinu na Morzu Południowochińskim. Chiny, wbrew prawu międzynarodowemu, zgłaszają roszczenia do płycizny Second Thomas, nad którą kontrolę sprawuje Manila. Filipiny mają tam swoją bazę wojskową.
Morze południowochińskie jest bardzo ważne, jeżeli chodzi o morskie szlaki handlowe. To dotyczy nie tylko Chin czy Filipin, ale również Japonii i Stanów Zjednoczonych oraz Europy – bodajże 40% handlu Europy przebiega to morze. Dla Chin płycizna Second Thomas jest ważna z tego względu, że znajduje się na niej filipiński posterunek, a jest to kluczowy punkt, jeżeli chodzi o rozszerzenie chińskich wpływów na Morzu Południowochińskim
- tłumaczy dr Mateusz Chatys z Ośrodka Spraw Azjatyckich Uniwersytetu Łódzkiego.

