Układ Sił

Jak i po co Rosja próbuje wpływać na zachodnie społeczeństwa? Czy możemy się bronić przed dezinformacją? Czy damy radę odróżnić uzasadnione obawy społeczne od zmanipulowanego przekazu z Moskwy? Na czym polega asymetria Zachodu wobec reżimów autorytarnych w obszarze informacyjnym? Pierwsza część rozmowy o rosyjskich działaniach hybrydowych z publicystą „Dziennika Gazeta Prawna” dr Witoldem Sokałą z Instytutu Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach.

Rosja próbuje uruchomić przynajmniej jeden z sześciu reaktorów atomowych elektrowni w Zaporożu – to rezultat śledztwa przeprowadzonego przez The Moscow Times. Ze zdjęć satelitarnych wynika, że próbuje podłączyć ją do sieci energetycznej i doprowadzić wodę niezbędną do chłodzenia obiektu. 
Elektrownia została wygaszona po przejęciu jej przez Rosjan w wyniku działań wojennych. Moskwa i Kijów zgodziły się na to pod naciskiem Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej. Powodem była bliskość frontu – przypadkowy atak mógłby doprowadzić do skażenia środowiska. Zagrożenia te nie zniknęły. Wśród problemów jest także kwestia dostarczania paliwa nuklearnego w warunkach wojennych. 
Paradoksalnie te działania wpisują się w pewną logikę przygotowań do zakończenia wojny. Są one oczywiście bardzo ryzykowne, co wynika nie tylko z bliskości linii frontu, ale i z faktu, że Rosjanie zniszczyli tamę w Nowej Kachowce, pozbawiając elektrownię wody. Świadczą one jednak o tym, że Rosjanie są przekonani, że utrzymają kontrolę nad tym terenem
- tłumaczy Marek Budzisz, ekspert ds. Rosji i postsowieckiego Wschodu. 

Viktor Orban zachęca Wołodymyra Zełeńskiego, by ten zgodził się na zawieszenie broni z Rosją. Premier Węgier udał się z niespodziewaną, pierwszą od ponad dekady wizytą do Kijowa. Prezydent Ukrainy nie odpowiedział na tę propozycję, choć Kijów wielokrotnie sygnalizował, że jego zdaniem zawieszenie broni pozwoli Rosji na przegrupowanie i zwiększy jej zdolność do walki. 
Postulat rozważenia zawieszenia broni w pewnym sensie jest powtórzeniem retoryki rosyjskiej. Rosja też mówi, że w każdej chwili jest gotowa na rozpoczęcie negocjacji, ale trzeba wziąć pod uwagę sytuację na froncie, czyli zdobycze terytorialne i spełnić szereg innych warunków. W czasie, kiedy Orban był w Kijowie, minister spraw zagranicznych Węgier Péter Szijjártó rozmawiał telefonicznie z Sergiejem Ławrowem, szefem rosyjskiego MSZ
- tłumaczy Tadeusz Iwański z Ośrodka Studiów Wschodnich.

Bundeswehra musi być gotowa na odparcie rosyjskiego ataku do 2029 roku – powiedział jej generalny inspektor Carsten Breuer, przemawiając do oficerów szkolących się w Akademii Dowodzenia. Jego zdaniem Rosja w czasie od pięciu do ośmiu lat odbuduje swoje siły zbrojne do tego stopnia, że będzie w stanie zagrozić NATO. 
Generał Breuer nie po raz pierwszy mówił o zagrożeniu ze strony Rosji do 2029 roku. To paradoksalnie dobry znak, ponieważ Rosja jest traktowana już jako zagrożenie dla samych Niemiec, a nie tylko dla państw wschodniej flanki NATO
- komentuje Piotr Szymański z Ośrodka Studiów Wschodnich.

Marek Stefan i Albert Świdziński rozmawiają o perspektywach integracji Ukrainy z UE i NATO, pomysłach doradców Trumpa na zakończenie wojny na Ukrainie oraz ich wizjach amerykańskiej obecności w świecie; groźbie wojny Izraela z Hezbollahem, oraz trzech modelach relacji Chin z państwami Indo-Pacyfiku.

Prawicowe Zjednoczenie Narodowe Marine Le Pen wygrywa pierwszą turę wyborów we Francji. Według informacji francuskiego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych uzyskało 33,2 proc. głosów. Na drugim miejscu znalazł się lewicowy Narodowy Front Ludowy, który uzyskał 28 proc. głosów. 20 proc. wyborców głosowało na obóz obecnego prezydenta Emmanuela Macrona, a 6,6 proc. na Republikanów. 
Myślę, że całkiem realnym jest, że Zjednoczenie Narodowe uzyska większość relatywną. Ale od tego do premierostwa jest jednak długa droga. Tylko prezydent Francji może powołać premiera. Zdziwiłbym się, gdyby przy większości względnej nie spróbował wyłonić np. premiera technicznego w stylu włoskim, ewentualnie zaoferować rządzenie innej partii. Chyba, że już zdecydował się na kohabitację, by nią obóz Le Pen zamęczyć
- komentuje Marcin Giełzak, autor podcastu „Dwie lewe ręce”.

Unia Europejska nie wypełni zobowiązań wynikających z rozporządzenia o surowcach krytycznych – twierdzi Agencja Reutera. Według jego założeń do 2030 wspólnota powinna w wydobywać metale ziem rzadkich na poziomie 10 proc. własnego rocznego zapotrzebowania, 25 proc. pozyskiwać w drodze recyklingu, a 40 proc. przetwarzać we własnych zakładach. 
Agencja Reutera przeprowadziła własne obliczenia, na podstawie, jak twierdzi, rozmów z kilkunastoma ekspertami z branży. Wynika z nich, że Unia Europejska nie osiągnie tych celów do 2030 roku. 
Metale ziem rzadkich używane są w elektronice, silnikach samochodów elektrycznych oraz elektrowniach wiatrowych. 
Metale ziem rzadkich są ważne dla Europy, ponieważ mówimy o transformacji w kierunku energii odnawialnej, która ma zastępować surowce kopalne oraz elektromobilności. Najbardziej popularnym takim metalem jest lit, który jest wykorzystywany w produkcji ogniw elektrycznych, akumulatorów i baterii, zarówno do samochodów elektrycznych, jak i np. hulajnóg
- komentuje Mariusz Marszałkowski, redaktor naczelny portalu polon.pl

Unia Europejska zapłaci za linię obronną na granicy z Rosją i Białorusią Szanse na sfinansowanie inicjatywy Polski i państw Bałtyckich są niewielkie – twierdzi Marek Budzisz. Poza kwestiami finansowymi, wśród powodów jest brak wiary Zachodu w Polskie planu związane z bezpieczeństwem. Inicjatywa zakłada budowę długich na 700 km umocnień chroniących przez zagrożeniami militarnym i hybrydowymi. Szacowany koszt to 2,5 mld euro.

Fatalny występ Joe Bidena w debacie telewizyjnej z udziałem jego przeciwnika Donalda Trumpa. Urzędujący amerykański prezydent sprawiał wrażenie zagubionego, miał trudności z koncentracją i płynnym mówieniem. Było to pewnym zaskoczeniem, biorąc pod uwagę jego dobrą formę podczas wygłoszonego jeszcze niedawno orędzia o stanie państwa.
Ta debata może być punktem zwrotnym w wyścigu o amerykańską prezydenturę. Katastrofa, klęska, kompromitacja – takie głosy mnożą się po wystąpieniu Joe Bidena. Mi po ludzku było go żal. Jak wynika z sondażu, 67 proc. Amerykanów uważa, że wygrał Trump
- komentuje Tomasz Grzywaczewski, dziennikarz specjalizujący się w polityce amerykańskiej.

To już pewne – premier Holandii Mark Rutte zostanie nowym sekretarzem generalnym NATO. Został zaakceptowany przez przedstawicieli 32 państw sojuszu. Jego jedyny rywal – prezydent Rumunii Klaus Iohannis wycofał swoją kandydaturę w zeszłym tygodniu. 
Rutte obecnie przedstawiany jest jako zażarty przeciwnik Rosji i orędownik wspierania Ukrainy. Pod jego rządami Holandia zobowiązała się przekazać Kijowowi myśliwce F-16. Jego przeciwnicy przypominają jednak, że był on niegdyś zwolennikiem współpracy energetycznej z Rosją i znalazł się na niesławnym zdjęciu z ceremonii otwarcia gazociągu Nord Stream. 
Wybór Marka Rutte oznacza przede wszystkim dominację Stanów Zjednoczonych i potęg europejskich w sojuszu, którym zależało, by sekretarzem był ktoś o niezbyt jastrzębich poglądach na Rosję. Mamy zatem polityka, który zapisał się w historii jako jeden z tych, którzy firmowali Nord Stream swoim nazwiskiem. Oczywiście po agresji na Ukrainę postawa Holandii pod rządami Rutte się zmieniła, ale możliwe, że chodziło o jego osobisty interes i nominację na to stanowisko
- komentuje dr Marek Stefan, zastępca redaktora naczelnego Układu Sił.