Układ Sił

Transatlantyk - USA: Bolesne przebudzenie - Antoni Opaliński, Tomasz Grzywaczewski

Zapraszamy na pierwszy odcinek podcastu Transatlantyk.

Espresso US - Krwawy sojusz Putina i Kim Dzong Una - Eugeniusz Romer

Rosja i Korea Północna podpisały umowę o partnerstwie. Władimir Putin przekazał, że zawiera ona klauzulę o wzajemnej obronie w razie napaści na jedną ze stron, natomiast Kim Dzong Un nazwał ją „sojuszem”. Stany Zjednoczone oskarżają Pjongjang o wysyłanie do Rosji pocisków balistycznych i amunicji artyleryjskiej, wykorzystywanych na Ukrainie. 
Trzeba podkreślić, że Korea Północna przekazała Rosji znaczące ilości amunicji. Według danych Seulu, to 6,5 tys. kontenerów. Pjongjang na tym także korzysta, ponieważ otrzymuje rosyjskie wsparcie przy rozwoju programu rakietowego i nuklearnego. W opinii ekspertów jest to pogwałcenie sankcji nałożonych na Koreę Północną przez ONZ
- komentuje Bartłomiej Banasiewicz z Centrum Badań nad Państwowością Rosyjską. 

Espresso US - Niemiecka gospodarka gwałtownie traci konkurencyjność - Eugeniusz Romer

Niemcy odnotowały gwałtowny spadek konkurencyjności gospodarki. Według rocznika wydawanego przez International Institute for Managemet Development w Szwajcarii znalazły się na 24. miejscu, za Stanami Zjednoczonymi, Chinami, Arabią Saudyjską i Islandią. W latach 2021 i 2022 były na miejscu piętnastym. 
Konkurencyjność niemieckiej gospodarki opierała się na trzech filarach: tanich surowcach z Rosji, sile roboczej w krajach Europy Środkowo-Wschodniej oraz rynku zbytu w Chinach – tłumaczy dr Piotr Andrzejewski z Instytutu Zachodniego. 

Espresso US - Zwiększenieaktywnego potencjału nuklearnego NATO - Eugeniusz Romer

NATO prowadzi rozmowy o postawieniu w stan gotowości większej liczby głowic nuklearnych – poinformował w wywiadzie dla brytyjskiego The Telegraph sekretarz generalny sojuszu Jens Stoltenberg. Jak powiedział, przejrzystość w tych sprawach pomaga zakomunikować, że NATO jest także sojuszem nuklearnym. 
W praktyce oznaczałoby wyjęcie części głowic z magazynów i postawienie ich w stan gotowości. Nie należy rozpatrywać tego jaki wielki przełom. Postrzegałbym to w kontekście piątkowego spotkania Grupy Planowania Nuklearnego NATO, która omawiała te kwestie przed szczytem w Waszyngtonie
- komentuje Piotr Szymański z Ośrodka Studiów Wschodnich.

Espresso US - Nowa wędrówka ludów? Coraz więcej uchodźców na świece - Eugeniusz Romer

Ponad 117 milionów ludzi na świecie zostało w zeszłym roku zmuszonych do opuszczenia miejsca zamieszkania – informuje biuro wysokiego komisarza Narodów Zjednoczonych ds. uchodźców. 2023 roku był 12 z rzędu, w którym liczba ta rosła. 
To nie są wszystko uchodźcy, którzy uciekają ze swoich krajów, 60 proc. to osoby, które uciekają przed konfliktem wewnętrznym na terenie swojego kraju. Tu należy przede wszystkim mówić o Sudanie i wojnie pomiędzy dwoma frakcjami sił zbrojnych
- komentuje Jan Wójcik, ekspert ds. migracji i terroryzmu, redaktor Układu Sił.

Espresso US - Apple wykorzysta ChatGPT. Inwestorzy zachwyceni - Eugeniusz Romer

Firma Apple ogłosiła wdrożenie nowego narzędzia – Apple Intelligence. To oprogramowanie wykorzystujące sztuczną inteligencję, które ma ułatwić użytkownikom korzystanie z urządzeń elektronicznych firmy. 
Jest to trend, który widać także w innych firmach, czyli coraz odważniejsze budowanie systemów operacyjnych wokół modeli fundacyjnych, czyli modeli językowych lub zdolnych rozumieć zdjęcia
- komentuje dr Leszek Bukowski, ekspert w dziedzinie nowych technologii. 

Espresso US - Pakt migracyjny UE. Co oznacza dla Polski? - Eugeniusz Romer

Pakt migracyjny został przyjęty. Rada Unii Europejskiej zgodziła się na jego zapisy. To kilka aktów prawnych, które mają pomóc unii rozwiązać palący problem nielegalnej migracji. 
Najgłośniej kontestowany zapis dotyczy tzw. obowiązkowej solidarności. Zakłada ona, że państwa członkowskie Unii Europejskiej będą rozdzielać pomiędzy siebie co najmniej 30 tys. migrantów rocznie w ramach mechanizmu relokacji.  
Która nie jest obowiązkowa, chociaż tu słyszymy z Francji, że politycy partii Macrona chcieliby takie rozwiązanie wprowadzić. W dalszym ciągu jednak możemy za uniknięcie tej procedury zapłacić. Wiąże się to z tym, że przyjmowanie, rozpatrywanie oraz odsyłanie wniosków i imigrantów generuje koszty. Trzeba rozważyć, że należy dołożyć się wspólnie do wydatków państw europejskich ponoszonych na ochronę przed migracją
- mówi Jan Wójcik, ekspert ds. migracji i terroryzmu, redaktor Układu Sił.

Espresso US - Koniec ery Szojgu. Gospodarka przede wszystkim - Eugeniusz Romer

Sergiej Szojgu nie będzie dłużej ministrem obrony Federacji Rosyjskiej. Taką decyzję podjął Władimir Putin niedługo po rozpoczęciu piątej kadencji na stanowisku prezydenta. Szojgu szefował resortowi obrony od 2012 roku. Był odpowiedzialny za reformę rosyjskiej armii oraz za zarządzanie nią podczas napaści na Ukrainę. 
Szojgu był w ostatnich latach mocno krytykowany, m.in. za brak postępów rosyjskiej armii na Ukrainie. 
Znaczna część Rosjan, którzy popierają wojnę na Ukrainie, czy też antyzachodnią politykę Federacji Rosyjskiej, była niezadowolona z działań ministra obrony. To się przejawiało na przykład w silnej krytyce na kanałach Telegram. Pewnie też część służb też w jakiś sposób w tym uczestniczyła. Putin także widział, jakie są efekty tej wojny
- tłumaczy Michał Sadłowski, dyrektor Centrum Badań nad Państwowością Rosyjską. 

Espresso US - USA wymierzają Huawei kolejny cios - Eugeniusz Romer

Producenci tacy jak Intel i Qualcomm nie będą mogli sprzedać chińskiej firmie Huawei procesorów wykorzystywanych w laptopach i słuchawkach– taką decyzję, jak wynika z informacji zdobytych przez Agencję Reutera, podjął Departament Handlu Stanów Zjednoczonych. 
Huawei od 2019 roku znalazł się na liście podmiotów, z którymi handel wymaga specjalnych pozwoleń od rządu Stanów Zjednoczonych. Miało to związek z podejrzeniami, że firma szpieguje na rzecz Chin. 
Chodzi o to, że kiedy teraz firma zaczęła produkować ponownie telefony ze swoimi procesorami, które, co więcej, są produkowane w Chinach, to dla części amerykańskich polityków jest pewne, że doszło do złamania sankcji. Wiadomo, że do produkcji tych procesorów była wykorzystywana technologia amerykańska, a Amerykanie powiedzieli wprost, że ich najnowsze technologie nie mogą być udostępniane Chinom
- mówi dr Leszek Bukowski, ekspert w dziedzinie nowych technologii.

Espresso US - Putin rozpoczyna piątą kadencję. Czuje, że ostatnią? - Eugeniusz Romer

Władimir Putin rozpoczął piątą kadencję jako prezydent Federacji Rosyjskiej. O 12 czasu moskiewskiego zaczęła się uroczystość zaprzysiężenia, w trakcie której wygłosił krótkie przemówienie. Rozpoczął je od podziękowania walczącym na Ukrainie. 
Uroczystość była manifestacją Putina z jednej strony wobec ludności Rosji, że władza jest silna, cieszy się poparciem i jest gotowa do realizacji zadań przez kolejne 6 lat. Z drugiej strony manifestacja wobec Zachodu, że wojna będzie kontynuowana 
- komentuje Michał Sadłowski, dyrektor Centrum Badań nad Państwowością Rosyjską.