Układ Sił

Espresso US - Rynek indyjski zastępuje Chiny - Eugeniusz Romer, Stanisław Kopyta

Zachodnie koncerny szukają zysków na rynku indyjskim. Pięć firm: Coca Cola, P&G, PepsiCo, Unilever i Reckitt łącznie spodziewa się zwiększenia udziału w rynku w tym kraju do ponad 20 procent. Ma to związek z oczekiwanymi transferami rządowymi, które mają zwiększyć popyt konsumencki oraz łagodniejszym sezonem monsunowym. 
Rynek ten staje się coraz bardziej atrakcyjne. Indie to największe państwo świata. Gospodarka bardzo szybko rośnie, w tym roku szacuje się, że będzie to 7 proc. PKB. Indie są w dużym stopniu importerem, co jednak nie odpowiada rządowi. W czasie pandemii koronawirusa okazało się, że są uzależnione od importu substratów do produkcji leków z Chin. Jednym z flagowych projektów rządu jest realizacja hasła „Indie samowystarczalne”
- tłumaczy Stanisław Kopyta z Klubu Jagiellońskiego. 

Espresso US - Cele nuklearne Rosji w Europie - Eugeniusz Romer, Michał P. Sadłowski

Rosja ćwiczyła uderzenia bronią zdolną do przenoszenia ładunków nuklearnych w kilkadziesiąt celów w Europie. Do planów marynarki wojennej, pochodzących z lat 2008-2014 dotarła redakcja Financial Times. 
To głównie obiekty wojskowe – siedziby jednostek specjalnych, radary, bazy morskie, na przykład w norweskim Bergen, ale także przemysłowe, takie jak stocznie. Uderzenia planowano na terytorium m.in. Niemiec, Wielkiej Brytanii, Francji i państw bałkańskich. 
Eksperci cytowani przez Financial Times twierdzą, że to tylko niewielka część celów, które Rosja obrała w Europie. Dokument pokazuje, że elity moskiewskie postrzegają potencjalną wojnę z Zachodem jako totalną oraz że widzą w broni jądrowej środek do zwycięstwa. Z drugiej strony, plany te nie odbiegają od oceny rosyjskich strategii przez analityków NATO. 
Specjaliści, którzy analizują od lat sferę strategii nuklearnej twierdzą, że nie jest to dokument przełomowy. Niemniej można z niego wywnioskować, że jest to pewne odejście od oficjalnych dokumentów. Według nich Rosja może użyć broni jądrowej tylko w przypadku zagrożenia istnienia państwa lub kraju sojuszniczego
- tłumaczy Michał Sadłowski, dyrektor Centrum Badań nad Państwowością Rosyjską.

Espresso US - USA sprzedadzą broń Arabii Saudyjskiej - Eugeniusz Romer, Tomasz Rydelek

Amerykańska administracja znosi zakaz sprzedaży ofensywnej broni do Arabii Saudyjskiej. Oznacza to odwrócenie trzyletniej polityki, mającej na celu przymuszenie królestwa do szukania pokojowych rozwiązań konfliktu w Jemenie. 
Ta decyzja nie będzie miała wpływu na losy wojny. Wojna ma się już ku końcowi, w 2022 roku wprowadzono zawieszenie broni, które jest systematycznie przedłużane. Saudyjczycy szukają sposobu na wyjście z Jemenu, chcą wydawać pieniądze w inny sposób, na przykład na transformację gospodarczą królestwa. 
Nie będzie też miało znaczenia dla sytuacji w cieśninie Bab al.-Mandab, ponieważ Arabia Saudyjska nie uczestniczy też w nalotach amerykańsko-brytyjskich. Podobnie nie wpłynie na sytuację ludności cywilnej
- tłumaczy Tomasz Rydelek, ekspert ds. Bliskiego Wschodu.

Espresso US - Gaz może być droższy - Eugeniusz Romer

Stany Zjednoczone mogą mieć problem z dostarczeniem gazu LNG do Europy i Azji – pisze portal Foreign Policy. Powodem są zapowiadane sztormy w Zatoce Meksykańskiej. Sezon huraganowy trwa od czerwca do końca listopada. Według szacunków, tym razem w tym okresie ma wystąpić siedem sztormów. 
Instalacje skraplania gazu są zlokalizowane właśnie w Zatoce Meksykańskiej. Może to sparaliżować dostawy na całe tygodnie. Dodatkowe problemy z podażą mogą się pojawić, jeżeli dojdzie do eskalacji konfliktu pomiędzy Iranem a Izraelem, co mogłoby wpłynąć na przepustowość Cieśniny Ormuz. 

Espresso US - Zagrożenie terrorystyczne w Wiedniu - Eugeniusz Romer, Jan Wójcik

Trzy koncerty amerykańskiej gwiazdy Taylor Swift w Wiedniu zostały odwołane z powodu zagrożenia terrorystycznego. Kanclerz Austrii Karl Nehammer poinformował, że dzięki temu udało się zapobiec tragedii. 
Policja zatrzymała dwie osoby podejrzane o organizowanie ataku. Jedna z nich to 19-latek, obywatel Austrii, który przyznał się do działania z inspiracji Państwa Islamskiego. Co najmniej trzy osoby zamieszane w sprawę są poszukiwane przez służby.
To już kolejny udaremniony zamach w tym kraju. Tym razem dżihadyści planowali działania z użyciem noży, samochodu i atak samobójczy. Nieco ponad rok temu udaremniono zamach na paradę równości, przygotowywany przez trzech młodych islamistów. Nie zawsze się to służbom udaje. Te ataki są inspirowane przez Państwo Islamskie, szczególnie w ostatnich latach prowincji Chorasan w Afganistanie
- tłumaczy Jan Wójcik, redaktor Układu Sił. 

Espresso US - USA stawiają ultimatum Turcji - Eugeniusz Romer, Witold Repetowicz

Stany Zjednoczone domagają się od Turcji ograniczenia sprzedaży produktów podwójnego zastosowania amerykańskiego pochodzenia do Rosji. Zastępca sekretarza handlu Matthew Axelrod rozmawiał o tym z przedstawicielami Turcji w Ankarze. W oświadczeniu dla Financial Times poinformował, że jeżeli to szybko nie nastąpi, Stany Zjednoczone wyciągną konsekwencje.
Turcja nie przyłączyła się do zachodnich sankcji przeciwko Rosji po napaści na Ukrainę. Przeciwnie, jej eksport na tym kierunku znacząco wzrósł. Chodzi o sprzedaż zarówno bezpośrednią, jak i za pośrednictwem takich krajów jak Azerbejżdżan, Kazachstan, Kirgistan i Białoruś. Szacuje się, że Turcja jest drugim po Chinach dostawcą dóbr amerykańskiej produkcji do Rosji. To procesory, układy pamięci i pozostały sprzęt elektroniczny. 
Bliska współpraca turecko-rosyjska miała miejsce jeszcze przed wybuchem wojny. Miała charakter transakcyjny, a Turcja, której gospodarka ma problemy była na gorszej pozycji. Zmieniło się to po wojnie, co Ankara wykorzystuje. Poza tym Rosja i Turcja mają wspólne interesy, np. w Syrii i Afryce. Ich działanie polega na wypychaniu wpływów Zachodu i dzielenie się tym, co pozostało
- tłumaczy Witold Repetowicz, analityk specjalizujący się w tematyce bliskowschodniej.

Transatlantyk - Tim Walz - kim jest kandydat na wiceprezydenta? - Antoni Opaliński, Tomasz Grzywaczewski

Tim Walz - skrajny liberał czy fajny facet z sąsiedztwa? Kim jest kandydat na wiceprezydenta. W najnowszym komentarzu w ramach podcastu Transatlantyk Tomasz Grzywaczewski i Antoni Opaliński zastanawiają się nad tym jak gubernator Minesotty wypadnie w roli kandydata na wiceprezydenta i czy Republikanie znajdą sposób na duet Harris-Walz.

Espresso US - Niemiecka koalicja się chwieje - Eugeniusz Romer, Piotr Andrzejewski

W niemieckiej koalicji rządowej znów trzeszczy. Christian Lindner, Minister finansów z FPD, czyli partii liberalnej, powiedział w wywiadzie dla telewizji ZDF, że uzgodniony projekt budżetu na przyszły rok może być niezgodny z konstytucją. Jego zdaniem mogą pojawić się też problemy z jego realizacją. 
W lipcu trzy partie tworzące koalicję – SPD, Zieloni i FPD ogłosiły, że osiągnęły porozumienie w sprawie propozycji budżetu. Zanim do tego doszło obawiano się, że różnice są tak duże, że może nastąpić rozpad. 
Jest to budżet, który zakłada tzw. hamulec zadłużenia. Oznacza cięcie wydatków w niemal wszystkich resortach. Mimo tego limit zadłużenia wciąż jest przekroczony o 17 mld euro, co sprawia, że trudno będzie ten projekt przegłosować w Bundestagu
- tłumaczy dr Piotr Andrzejewski z Instytutu Zachodniego.

Transatlantyk - Czy Putin cieszy siẹ z Kamali? - Antoni Opaliński, Tomasz Grzywaczewski

W kolejnym odcinku podcastu Transatlantyk Tomasz Grzywavzewski i Antoni Opaliński podsumowują dotychczasowy przebieg kampanii wyborczej w USA, zastanawiają siẹ nad tym czemu właśnie teraz doszło do wymiany zakładnikòw miẹdzy Zachodem a Rosją i pytają czy wszystko co siẹ dzieje na świecie należy tłumaczyć rosyjską dezinformacją

Espresso US - Nadchodzi globalna recesja? - Eugeniusz Romer, Sławomir Jankiewicz

Inwestorzy z całego świata obawiają się recesji w Stanach Zjednoczonych. Najbardziej odczuły to giełdy w Japonii. W poniedziałek indeksy Nikkei i Topix zanotowały spadek o ponad 12 procent. To najgorszy dzień od 1987 roku. 
Oni odczuwają to najsilniej, bo mają największy eksport do Stanów Zjednoczonych. To tak jakby Niemcy znalazły się w recesji – automatycznie Polska giełda też odnotowałaby straty 
- tłumaczy prof. Sławomir Jankiewicz z Uniwersytetu WSB Merito.